10 Kasım Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü Anma Günü

Anadolu'nun Yeniden Doğuşu

Her şeyi hesap ettmişlerdi, tersanelerine girilmiş, tren yolları, telegrafhaneleri kontrol altına alınmış, cephanesi toplanmış, ağır silahlardan ve gemilerinden mahrum bırakılmış, dört yanı Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7 ve 24. Maddeleri gereği rahatlıkla işgâl edilebilecek çökmüş Osmanlı adına her şeyi hesap etmişlerdi. İşte böyle diyordu Birleşik Krallık adına İngiliz Başbakanı Llyod Geodge ve tamamlarken cümlesini şunu ekliyordu: “… Ama beyler, Mustafa Kemal gerçeğini hesap edemedik.”

Gazi Bandırma Vapuru ile 1919 yılında Samsun’a 9. Ordu Müfettişi olarak kader dostları ile İstanbul’dan yola çıkmıştı; özellikle Orta ve Doğu Karadeniz bölgelerinde İngiliz kışkırtması ile çıkan kargaşanın yeni bir İngiliz işgaline sebebiyet vermemesi adına İstanbul adına bölgeyi teftiş edecek ve etraflıca kontrolü sağlayacaktı. Vapur denize açıldı, bir süre sonra bir İngiliz devriyesinin vapura yaklaştıklarını gördüler, vapur İngilizler tarafından durduruldu ve Anadolu’ya silah kaçırılmaması için arama yaptılar. Gazi Mustafa Kemal dostlarına şunları söyledi: “-Görüyor musunuz? İşte bunlar her şeyin silahla, maddeyle gerçekleşeceğini sanıyorlar. Oysa bilmiyorlar ki biz Anadolu’ya silahtan çok daha güçlü olan bir inancın yüreğini götürüyoruz.” O manevi ruhla İngilizlere boyun büken İstanbul’a Erzurum’dan şu tarihi telgrafı çekmiştir:

9 Temmuz 1919 - Erzurum

"Mübarek vatan ve milleti parçalanmak tehlikesinden kurtarmak, Yunan ve Ermeni isteklerine kurban etmemek için açılan milli savaşmalar uğrunda milletle beraber serbest surette çalışmağa askeri ve resmi sıfatım artık engel olmaya başladı. Bu gaye-i mukaddese (kutsal amaç) için milletle beraber sonsuza kadar çalışmağa mukaddesatım (kutsal şeylerim) adına söz vermiş olduğum cihetle, pek aşıkı bulunduğum yüce askerlik mesleğine bugün veda ve istifa ettim. Bundan sonra milli ve kutsal gayemiz için her türlü fedakarlıkla çalışmak üzere sine-i millette (milletin bağrında) bir ferd-i mücahit (savaşçı kişi) suretiyle bulunmakta olduğumu tamimen arz ve ilan eylerim."

Mustafa KEMAL

1919 İlkbaharında güneş gibi Anadolu’ya doğan Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 1938 Sonbaharında biyolojik vefatının ve batışının hüznünü verdi tüm sevenlerine, rakip ülkelerde dahi saygıyla anılan bu büyük devlet adamına Asya’dan Amerika’ya kadar tüm dünya hayrandı. O’nun ardından 2. Dünya Savaşı’nın büyük isimlerinden Amerikan Başkanı Roosevelt, İngiliz Başbakanı Churchill gibi isimlerin yanı sıra, Sovyetlerin kurucusu Lenin, Çin’in büyük lideri Mao Zdong, Hindistan’ın felsefi lideri Mahatma Gandhi, siyahilerin mücadelesini veren Güney Afrika’nın efsanevi Nelson Mandela, Küba’nın onurunu kurtaran Genel Sekreter Fidel Castro gibi nice isim de anısına saygı duyarak önemli sözler söylemişlerdir.

Roosevelt, Gazi gibi muhteşem bir insanla tanışma fırsatı bulamadığına üzüldüğünü bildirirken, Fidel Castro devrimi Mustafa Kemal’den öğrendiklerini belirtmiş, Mahatma Gandhi ise O’nun sayesinde Hindistan’ın İngilizlere karşı özgüven kazandığını açıklamıştır.

Gazi Mustafa Kemal sadece bir askeri deha değildir, Kopernik, Giordano Bruno, Galileo Galilei ile başlayan 300 yıllık Avrupa “Rönesans ve Reform” devrimlerini okumada ve eğitimde geri kalmış geleneksel Anadolu’ya 15 senede getirmeye gayret etmiş, Pakistan’ı ve İran’ı doğrudan etkilemiş, çağdaşlaşma yolunda “aklı ve vicdanı” hür nesiller arzulamış; ama Gençliğe Hitabe’deki gibi devlet içindeki mutsuzlar, dahili bedbahtlar tarafından kurmayları ile yürüttüğü tüm aydınlık çalışmaları örselenmek istenmiştir.

İşte tüm bu ahval içerisinde bile birinci vazifen, diyen Gazi Mustafa Kemal’i her sene daha manidar olarak anıyoruz. Anıtkabir kitaplığında Augustus Comte külliyatından da görüleceği üzere O gerçek bir pozitivist liderdi, J.J. Rousseau’ya hayran bir demokrattı, bu tür liderler tarihte silinmezler, egosunu yenerek: “yanılıyorsam bilimi seçin” diyebilen bir lider var karşımızda. Bizans İmparatoru Büyük Heraclius’un Anatolia, yani: “Güneşin Doğduğu Yer” dediği Anadolu’ya bin yıllık tarihiyle doğmuş olan Gazi Mustafa Kemal’in aziz hatırası karşısında aydınlık eğitim-öğretim emekçileri ve yolcuları olarak saygıyla eğiliyoruz.

Tarihçi ve Eğitim Uzmanı Tengiz Yavuz